Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας


Το Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας (ΕΔΒ) θεσμοθετήθηκε το 1996 [Π.Δ. 344/ 10-Σεπτ.-1996 (ΦΕΚ 228/16-Σεπτ.-1996, Τεύχος Α)] έχοντας τέσσερις βασικούς ερευνητικούς άξονες: (α) τη μελέτη οικολογικών διεργασιών που σχετίζονται με τη δυναμική των πλανητικών αλλαγών, (β) τη μελέτη και κατανόηση των μηχανισμών που σχετίζονται με τη γένεση και διατήρηση της βιοποικιλότητας, (γ) τη χωρική ανάλυση του φυσικού περιβάλλοντος (με τις συναφείς γεωγραφικές τεχνικές) και (δ) τη διερεύνηση των μορφών και της σημασίας της οικολογικής συνιστώσας του σύγχρονου περιβαλλοντικού παραδείγματος.

Το ΕΔΒ έχει συμμετάσχει σε μια σειρά προγραμμάτων χρηματοδοτούμενων από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς φορείς, σε επίπεδο βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας. Το ΕΔΒ υπήρξε τελικός υποψήφιος για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Επιστήμης Descartes, το 2001, για τις εργασίες που εκπονήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος BIODEPTH.

Μέλη ΔΕΠ

Ανδρέας Ι. Τρούμπης, Καθηγητής Οικολογίας, Διευθυντής Εργαστηρίου
Τριαντάφυλλος Ακριώτης, Επίκ. Καθηγητής Οικολογίας Σπονδυλόζωων
Παναγιώτης Δημητρακόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Λειτουργικής Οικολογίας
Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Επίκ. Καθηγητής Διαχείρισης Γενετικών Πόρων
Iωάννης Ματσίνος, Αναπλ. Καθηγητής Στατιστικών Μεθόδων

Επιστημονικοί Συνεργάτες

Γιώργος Κόκκορης
Γεώργιος Αδαμίδης
Γεώργιος Βάσιος
Αλέξανδρος Γαλανίδης
Ελένη Γαληνού
Αλέξιος Γιαννακόπουλος
Βέρα Οικονόμου
Νικόλαος Φύλλας

Υποψήφιοι Διδάκτορες
Ιωάννης Ζευγώλης
Ελευθέριος Κακαλής,
Χρυσάνθη Μιχελάκη
Χρήστος Οικονόμου

Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό

Νίκη Γεωργή, Βιολόγος
Εριφύλλη Ζαφειρίου, Βιολόγος

Το Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας στεγάζεται στο 2ο όροφο του Κτηρίου ‘Ξενία Β’ του Τμήματος Περιβάλλοντος. Το ΕΔΒ διαθέτει ικανοποιητικό εξοπλισμό ενόργανης ανάλυσης φυσικών, χημικών και βιολογικών παραμέτρων περιβάλλοντος.

Εργαστηριακός Εξοπλισμός
Στοιχειακός Αναλυτής Άνθρακα, Αζώτου, Θείου (LECO)
Πλήρες Αυτοματοποιημένο Σύστημα Προσδιορισμού Αζώτου Κατά Kjeldahl 6 Θέσεων
Φασματόμετρο Ορατού-Υπεριώδους Διπλής Δέσμης
Σύστημα Για Την Παραγωγή Υπερκάθαρου Νερού
Φούρνος ξήρανσης
Πυριαντήριο Μέγιστης Θερμοκρασίας 1000 °C
Φυγόκεντρος
Μύλος Άλεσης
1 ψυγείο συντήρησης-κατάψυξης
4 καταψύκτες ποικίλων χωρητικοτήτων
Πολλές συσκευές υποστήριξης αναλυτικής και ενόργανης χημείας (μετρητές pH, αναλυτικοί ζυγοί, μαγνητικοί αναδευτήρες, ανακινητήρες κλπ.)

Εξοπλισμός Πεδίου
Φορητό Όργανο Μέτρησης Φωτοσύνθεσης LICOR
Φορητός Μετρητής Φυλλικής Επιφάνειας
Φορητός Μετρητής Χλωροφύλλης
Φορητός μετρητής CO2
Συσκευή μέτρησης της Φωτοσυνθετικά Ενεργούς Ακτινοβολίας και του Δείκτη Φυλλικής Επιφάνειας
Μετεωρολογικοί σταθμοί
Καταγραφικά μικρομετεωρολογικών παραμέτρων (υγρασία εδάφους, θερμοκρασία αέρα)
Μετρητής Ύψους  Λιβαδικών Φυτών (sward stick)
Δειγματολήπτες εδάφους
Συσκευή Αναρρόφησης VORTIS για Συλλογή Αρθροπόδων
Εξοπλισμός παρατήρησης πουλιών (κιάλια, τηλεσκόπια κλπ.)
Εξοπλισμός δακτυλίωσης πουλιών
Παγίδες σύλληψης μικρών θηλαστικών
Εξοπλισμός ραδιοπαρακολούθησης –  τηλεμετρίας
Λοιπός εξοπλισμός πεδίου (μετροταινίες,GPS κλπ.)

Το Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας έχει συμμετάσχει και συμμετέχει σε μία σειρά ερευνητικών προγραμμάτων, βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, χρηματοδοτούμενα από διεθνείς και εθνικούς φορείς. Μέσω των δράσεων αυτών, το Ε.Δ.Β. έχει αποκτήσει ένα ευρύτατο δίκτυο συνεργασιών με σημαντικά ιδρύματα της Ευρώπης, έχει αποκτήσει εμπειρία στη διαχείριση ερευνητικών προγραμμάτων και έχει εμπεδώσει εσωτερικά συστήματα διοίκησης και διαχείρισης ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού και πόρων.

Α. Προγράμματα της DG Research & DG-Regio/EU

Α.1. Bασική Έρευνα

BIODEPTH (Βιοποικιλότητα και Λειτουργία των οικοσυστημάτων: 1996-1998)
ECOWET (Οικονομική και οικολογική αξιολόγηση υγροτόπων: 1996-1999)
EMPOST-NET (Δίκτυα Κοινωνικών Εταίρων για τη Βιωσιμότητα: 1997-2000)
BIO-FORUM (Κοινωνικές συγκρούσεις για τη βιοποικιλότητα: 2000-2004)
EPIDEMIE (Επίδραση των βιολογικών εισβολέων σε μεσογειακά νησιωτικά οικοσυστήματα: 2000-2004)
AVEC (Ευπάθεια των οικοσυστημάτων στην πλανητική αλλαγή:  2001-2005)
SMERNA (Στρατηγικές καθοδήγησης της καινοτομίας για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου: 2004-2005)
SCALES (Securing the Conservation of biodiversity across Administrative Levels and spatial, temporal, and Ecological Scales: FP7 IP Project 2009-2014)

Α.2. Στρατηγική Έρευνα

BIOPLATFORM (Θεματικό Δίκτυο για τη στρατηγική έρευνα στη
βιοποικιλότητα: 2002-2005)
RICAMARE (Συντονισμένη Δράση για την Ευρωμεσογειακή έρευνα στην πλανητική αλλαγή: 1998-2002)

Α.3. Εφαρμοσμένη Έρευνα

RITTS/INA (Καινοτομία στο Β. Αιγαίο: 2000-2002)
NAIAS (Καινοτόμες δράσεις Β. Αιγαίου: 2002-2004)
BIOBUS (Καινοτόμες Επιχειρηματικές Δράσεις βασισμένες σε Τοπικούς Πόρους Βιοποικιλότητας: 2006-2008)

Β. Προγράμματα χρηματοδοτούμενα από άλλους φορείς

Ηράκλειτος ΙΙ (Μελέτη της γενετικής δομής του προβάτου της φυλής της Λέσβου: 2011-2013), Υπ. Παιδείας/ΕΕ (ΕΣΠΑ 2007-2013)
Ηράκλειτος ΙΙ (Οικολογία σερπεντινικών εδαφών: οικοσυστημικές διεργασίες, λειτουργικά χαρακτηριστικά ειδών και διερεύνηση της λειτουργίας της υπερσυσσώρευσης μέταλλων στο ενδημικό είδος της Λέσβου Alyssum lesbiacum: 2011-2013), Υπ. Παιδείας/ΕΕ (ΕΣΠΑ 2007-2013)
ΠΕΝΕΔ 2003 (Εργαλεία και Μέθοδοι Περιβαλλοντικής Διαχείρισης της Υπαίθρου: 2005-2008), ΓΓΕΤ
Πυθαγόρας ΙΙ (Σχεδιασμός διατήρησης της φύσης και της βιοποικιλότητας: 2005-2007), Υπ. Παιδείας/ΕΕ (ΕΠΕΑΕΚ)
Ηράκλειτος Ι (Μοντελοποίηση δυναμικής του πληθυσμού θαλάσσιας χελώναςCaretta caretta και προσδιορισμός της επίδρασης αλλαγών μείωσης και τεμαχισμού των βιοτόπων αναπαραγωγής: 2003-2005), Υπ. Παιδείας/ΕΕ (ΕΠΕΑΕΚ)
Ηράκλειτος Ι (Δομή και λειτουργία ενός τροφικού δικτύου και των μεταπληθυσμών μικρών θηλαστικών και των θηρευτών τους: 2003-2007), Υπ. Παιδείας/ΕΕ (ΕΠΕΑΕΚ)
Παρακολούθηση της μετανάστευσης των πουλιών με τη μέθοδο της δακτυλίωσης και έκδοση αποτελεσμάτων δακτυλίωσης των πουλιών της Ελλάδας: 2003-2004, ΥΠΕΧΩΔΕ
Προσδιορισμός και αξιολόγηση επιπέδων τοξικών μετάλλων και ενώσεων σε άγρια πουλιά στην Ελλάδα: 2003-2004, ΥΠΕΧΩΔΕ
Παραγωγή οπτικοακουστικού υλικού για το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Σιγρίου: 1989-1990, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Σιγρίου
Mid-winter waterfowl census (Μεσοχειμωνιάτικες καταμετρήσεις υδρόβιων πουλιών): 1983-σήμερα, International Waterfowl Research Bureau

Μέσω των δράσεων αυτών, το Ε.Δ.Β. έχει αποκτήσει ένα ευρύτατο δίκτυο συνεργασιών με σημαντικά ιδρύματα της Ευρώπης, έχει αποκτήσει εμπειρία στη διαχείριση ερευνητικών προγραμμάτων και έχει εμπεδώσει εσωτερικά συστήματα διοίκησης και διαχείρισης ανθρώπινου ερευνητικού δυναμικού και πόρων.

  • Adamidis, G.C., Kazakou, E., Fyllas, N.M., Dimitrakopoulos, P.G. 2014. Species adaptive strategies and leaf economic relationships across serpentine and non-serpentine habitats on Lesbos, Eastern Mediterranean. PLoS ONE, 9 (5), art. no. e96034.
  • Aloupi M., Kazantzidis S., Akriotis T., Bantikou E., Hatzidaki V.-O. (2015). Lesser White-fronted (Anser erythropus) and Greater White-fronted (A. albifrons) Geese wintering in Greek wetlands are not threatened by Pb through shot ingestion. Science of The Total Environment, 527–528, 279-286.
  • Bocedi, G., Palmer, S.C.F., Pe’er, G., Heikkinen, R.K., Matsinos, Y.G., Watts, K., Travis, J.M.J. 2014. RangeShifter: A platform for modelling spatial eco-evolutionary dynamics and species” responses to environmental changes. Methods in Ecology and Evolution, 5 (4), 388-396.
  • Theodorou, K., Couvet, D. 2015. The efficiency of close inbreeding to reduce genetic adaptation to captivity. Heredity, 114(1), 38-47.
  • Troumbis Α.Υ. 2015. Disruptions in environmental sciences: tracking changes in scientific priorities and concepts (1970-2014). Aegean Journal of Environmental Scieneces, 1: 62-71.