Υδατικά Οικοσυστήματα

(Κωδικός Μαθήματος: 123ΚΕΥ) – Το μάθημα ΔΕΝ προσφέρεται το τρέχον ακαδημαϊκό έτος-

Εξάμηνο: ΣΤ Διδακτικές Μονάδες: 3 ECTS: 6 Τύπος: Κατ’ Επιλογή Υποχρεωτικό (ΚΕΥ)
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:  –  Τύπος μαθήματος: Επιστημονικής περιοχής Διδάσκων:

Εξοικείωση των φοιτητών με (α) τις αρχέγονες συνθήκες στη Γη προ και μετά την εμφάνιση της ζωής στον πρώιμο ωκεανό, (β) το ρόλο του ενδοσυμβιωτικού επεισοδίου στην εξέλιξη της ζωής και (γ) τα μαζικά κύματα εξαφανίσεων στη θάλασσα. Διάκριση των υδατικών οικοσυστημάτων του πλανήτη και παρουσίαση των αντίστοιχων προστατευόμενων περιοχών της Ελλάδας. Παρουσίαση των επιπέδων και των αξιών της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, καθώς και των κύριων απειλών της. Τέλος, εισαγωγή αφενός στην αλληλεπίδραση μεταξύ θάλασσας και ατμόσφαιρας για τη διαμόρφωση του πλανητικού κλίματος και αφετέρου στην κυριότερη φυσική διεργασία των υδατικών οικοσυστημάτων: την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγικότητα.

 Περιγραφή Ύλης ανά Εβδομάδα: ΠΑΛΑΙΟΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

  1. Κοσμολογικές απαρχές και  οι Επικράτειες Αρχαίων και Βακτηρίων
  2. Ενδοσυμβιωτική υπόθεση και η εξέλιξη των πρώτων ευκαρυωτών
  3. Η Κάμβρια έκρηξη ζωικών φύλων και τα μαζικά κύματα εκλείψεων

ΥΔΑΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

  1. Θαλάσσια: (α) Ωκεανοί, (β) κοραλλιογενείς ύφαλοι & (γ) εστουάρες
  2. ΕσωτερικώνΥδάτων: (α) Λίμνες, (β) ποτάμια & (γ) υγρότοποι & έλη
  3. Προστατευόμενα υδατικά οικοσυστήματα NATURA 2000 Ελλάδας
  4. Εξόρμηση στο έλος Ντίπιτης Λάρσου (Κόλπο της Γέρας)

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

  1. Αξίες και πρακτικές χρήσης της θαλάσσιας βιοποικιλότητας
  2. Θαλάσσιοι βιολογικοί πόροι: Θαλάσσιααλιεία & υδατοκαλλιέργειες
  3. Απειλές: Βιολογικές εισβολές, υπερεκμετάλλευση, ρύπανση κ.ά.

ΑΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΦΥΣΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ

  1. Αλληλεπίδραση θάλασσας – ατμόσφαιρας
  2. Θαλάσσια επίδραση στο κλίμα της Γης και το Ελ Νίνιο
  3. Παγκόσμιος ωκεανός και πλανητικές αλλαγές
  4. Υπερθέρμανση της Γης, «τρύπα του όζοντος» και κλιματική αλλαγή
  5. Θαλάσσια παραγωγικότητα: Γεωγραφική κατανομή, διακυμάνσεις με το βάθος και θαλάσσια τροφικά πλέγματα
 Διαλέξεις (ώρες / εβδομάδα): 2 ώρες ανά βδομάδα
Ασκήσεις ‐Εργαστήρια (ώρες / εβδομάδα):  1 ώρα ανά βδομάδα
Άλλες δραστηριότητες: 1 εξόρμηση σε υγρότοπο
Αξιολόγηση – Βαθμολόγηση: 40% Εργαστηριακές ασκήσεις

30% Ενδιάμεση πρόοδος

30% Τελική εξέταση

Σημειώσεις Διδάσκοντος: Όχι (διατίθενται οι ηλεκτρονικές διαφάνειες των διαλέξεων & ασκήσεων)
Κύρια Προτεινόμενα Συγγράμματα:
  • Α. Θεοδώρου (2004) Ωκεανογραφία: Εισαγωγή στο θαλάσσιο περιβάλλον. Εκδόσεις Σταμούλη
  • J.S. Gray (2003) Θαλάσσια οικολογία. University Studio Press
Βιβλιογραφία:
  • N.V.C. Polunin (2008) Aquatic Ecosystems: Trends and Global Prospects
  • G. Lee, J. Stokes (2006) Marine Science: An Illustrated Guide to Science
  • R.F.G. Ormond, J.D. Gage, M.V. Angel (2005) Marine Biodiversity: Patterns and Processes
Διαδικτυακές Πηγές:
  • Global Ocean Biodiversity Initiativehttp://www.gobi.org/
  • International Council for the Exploration of the Seahttp://www.ices.dk/
  • World Conference on Marine Biodiversity 2011http://www.marine‐biodiversity.org/
  • Marine Biodiversity & Ecosystem Functioning‐EU Network of Excellencehttp://www.marbef.org
  • Σύστημα Ποσειδών (ΕΚΘΕ)http://poseidon.hcmr.gr/
  • Ελληνική Φυκολογική Εταιρίαhttp://www.phycology.gr/