Μποτετζάγιας Ι. (2026) “Οι απόψεις των Ελλήνων περί «δίκαιης» ενεργειακής μετάβασης”, στο Παπαδούδης Γ. & Δεμερτζής Ν. (επιμ.) Διερευνώντας την Πράσινη και Ψηφιακή Μετάβαση στην Ελλάδα, Παπαζήση: Αθήνα, σ.σ. 41-51
Περίληψη
Η ευρωπαϊκή ατζέντα για την Πράσινη Μετάβαση στηρίζεται πάνω στην έννοια της ‘δικαιοσύνης’, ώστε να εξασφαλίζεται ότι η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη δεν θα διαιωνίσει υπάρχουσες, και δεν θα δημιουργήσει καινούργιες, κοινωνικές ανισότητες. Στο παρόν κείμενο εξετάζουμε πόσο ‘δίκαιες’ θεωρούν οι Έλληνες διαφορετικές παραλλαγές μιας από τις πιο συνηθισμένες πολιτικές προώθησης της ‘ενεργειακής δικαιοσύνης’, αυτής της επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτές οι παραλλαγές βασίζονται σε διαφορετικές ‘αρχές δικαιοσύνης’ (justice principles): την αρχή της ισότητας (‘δίκαιο είναι να επιδοτούνται όλοι το ίδιο’), την αρχή της ανάγκης (‘δίκαιο είναι να επιδοτούνται μόνο οι οικονομικά αδύναμοι’) και την αρχή της ισοτιμίας (‘δίκαιο είναι να επιδοτείται κάποιος ανάλογα με την προσπάθειά του’). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αποδοχή κάθε μίας από αυτές τις πολιτικές ενεργειακής δικαιοσύνης συσχετίζεται με την ηλικία, το εκπαιδευτικό επίπεδο, το αν είναι κάποιος οικονομικά ενεργός ή μη, τα βιώματα οικονομικής ανασφάλειας και ‘ενεργειακής φτώχιας’, αλλά και το προσωπικό αίσθημα ευθύνης για την κλιματική αλλαγή των ερωτώμενων. Επιπλέον, βρέθηκε ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των Ελληνικών περιφερειών ως προς τον βαθμό υποστήριξης κάθε μίας ενεργειακής πολιτικής. Τα παραπάνω τονίζουν τη ανάγκη σχεδιασμού (γεωγραφικά) στοχευμένων και διακριτών παρεμβάσεων ώστε η Πράσινη Μετάβαση να γίνει αντιληπτή ως ‘δίκαιη’ από τους πολίτες.
